Page content

article content

Anderen meekrijgen met nonverbale communicatie

Nonverbale signalen lezen

Met regelmaat reis ik per trein, wat zoiets betekent als ‘wachten’. Toch vind ik het wachten op de trein leuker dan in de file staan. Simpelweg, omdat er op perrons en in de coupés zoveel meer te zien is, dan in mijn stalen coconnetje op de weg. Bijvoorbeeld, hoe mensen hun plekje in de trein proberen af te bakenen, hoe gesprekjes ontstaan tussen onbekenden en hoe de een subtiel het gesprek probeert af te kappen en de ander z’n best blijft doen om het gesprek op gang te houden. Er is zoveel af te lezen aan de nonverbale houding!

Ook op de werkvloer kan je leuk de nonverbale communicatie observeren. De meest grappige vind ik wel, de iets te aanwezige manager die in gesprek is met zijn te beleefde collega in de koffiecorner. De eerste is druk gebarend en met luide stem enthousiast iets aan het verkondigen, terwijl de tweede semi-instemmend meeknikt en steeds meer een stapje naar achteren doet en met regelmaat naar haar horloge kijkt. Van een afstandje is de boodschap helder: “Dank voor jouw enthousiasme, maar ik ben nu klaar met luisteren.” De enthousiaste manager gaat echter zo op in zijn verhaal, dat hij daar geen oog voor heeft en in het ergste geval zelfs denkt, dat hij niet overtuigend genoeg is en dus maar een tandje erbij zet. Zo’n gesprek heb ik eens op afstand geobserveerd. Het duurde 15 minuten, waarbij de luisteraar stapje voor stapje uiteindelijk al voorbij de koffiecorner was en de manager haar subtiel en onbewust volgde.

In veel gevallen zullen we elkaars nonverbale signalen wel goed interpreteren, maar soms treffen we personen waarbij ruis op de lijn ontstaat. En dan zien en verstaan we elkaar niet meer zo goed. Sterker nog, de kans is groot dat we ons aan elkaars doen en laten gaan ergeren en beiden onbevredigd het gesprek beëindigen.

Hoe zit dat precies?

De ‘klik’ door rapport te maken

Soms kom je iemand tegen waarmee het direct klikt. Het is alsof je elkaar al jaren kent. Ook zal je meegemaakt hebben dat je, hoe goed je ook je best doet, niet kan opschieten met een persoon. Waar ligt dat aan? Hoe dring je tot de ander door? Hoe kan je invloed uitoefenen op de ander, met wie het niet ‘klikt’?

Voor een praktisch antwoord draai je de vraag om: “Waaraan kan ik zien dat twee mensen een goede verstandhouding met elkaar hebben?” Als je rondkijkt in een restaurant of een ontmoetingsplaats en mensen observeert, waaraan kan je dan zien dat er tussen mensen wel of geen ‘klik’ is?

NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren) noemt deze klik rapport; een relatie die wordt gekenmerkt door harmonie, begrip, wederzijds vertrouwen en de bereidheid de ander te volgen. Vaak ontstaat dit onbewust. Dit is te zien in de nonverbale communicatie: bijvoorbeeld de lichaamstaal die bij beide personen overeenkomt of de woorden en toon die in de conversatie worden gekozen. Rapport richt zich voornamelijk op de ongeveer 93% van onze onbewuste communicatie (lichaamstaal en stemtoon).

Het begint bij vertrouwen creëren

Rapport ontstaat tussen twee mensen, wanneer er vertrouwen wordt gecreëerd. Er is respect voor, contact met en afstemming op de ander; de basisingrediënten voor een goede communicatie.

In het koffiecorner-voorbeeld is er geen rapport. We noemen dat dan ook wel een ‘mismatch’ in de afstemming. Die ontstaat bewust of onbewust. Vaak onbewust en onbedoeld. Wat hierin meespeelt is het verschil in karakter en daarmee het verschil in de communicatiestijl en de onderliggende waarden en normen.

Matching en mirroring

Technieken die rapport teweegbrengen zijn: ‘matching’ (afstemmen) en ‘mirroring’ (spiegelen).

Bij matching stemmen we een bepaald element van de woorden, het stemgebruik of de lichaamshouding af op de ander. In feite spiegel je een element van de verbale of nonverbale communicatie van de ander. Zo hebben mensen met eenzelfde stemgeluid het gevoel dat ze elkaar begrijpen en aanvoelen. Verbaal matchen is bijvoorbeeld dezelfde woorden gebruiken. Ook het spiegelen van de lichaamshouding creëert een mate van rapport. Je geeft hiermee de ander vertrouwen, waardoor hij/zij zich beter kan en durft open te stellen voor daadwerkelijk contact. Met als gevolg dat iemand ontvankelijker wordt voor jouw boodschap!

Op het juiste moment afstemmen

Het is niet de bedoeling, dat je het hele gesprek lang de ander gaat spiegelen. Dat maakt het onnatuurlijk en de ander zal dat dan ook niet als prettig ervaren. Het werkt dan zelfs averechts. Wel helpt het op die momenten, dat je het idee hebt, dat de ander jouw signalen niet lijkt op te pakken.

Het voorbeeld bij de koffiecorner zou erbij gebaat zijn dat een van de gesprekspartners de houding van de ander voor een kort moment spiegelt en duidelijk maakt wat hij/zij bedoelt. De luisteraar kan bijvoorbeeld in plaats van stilletjes knikken, het hoofd stil houden en oogcontact zoeken, om vervolgens met een duidelijke stem te zeggen: “Dank je wel voor jouw verhaal, ik ga nu weer verder.” De enthousiaste manager kan gebruik maken van een pauze, letterlijk een stapje achteruit zetten en op rustige toon vragen of het nu uitkomt.

Je kan je erop voorbereiden

Wanneer je weet welke communicatiestijl jijzelf hebt en welke stijl de ander heeft, kan je elkaars verbale en nonverbale signalen beter “lezen” en begrijpen. En als het nodig is, op het juiste moment rapport maken, door het gedrag van de ander een beetje te spiegelen, zodat de ander jou beter kan “verstaan”. Door jezelf te verdiepen in de verschillende stijlen en daarmee de verschillende nonverbale houdingen, ben je tijdens het gesprek beter voorbereid op de momenten die wat stroef lopen en kan je sneller schakelen.

Zelf ontdekken of het werkt?

Bij de Dekkei Groep helpen wij mensen inzicht te krijgen in hun hun eigen communicatiestijl en in die van anderen. Daarbij gebruiken wij de kleurentaal van Insights Discovery®. In diverse workshops of coachingsprogramma’s gaan we in op hoe iedereen zijn of haar stijl beter kan afstemmen op (matchen met) die van anderen, zodat het gemakkelijker wordt om de gewenste doelen te bereiken: hoe herken je de stijl van de ander, welke basisbehoeften horen daarbij en hoe kan je het beste rapport maken met die ander?

Sabina Brammer

 

Comment Section

0 reacties op “Anderen meekrijgen met nonverbale communicatie

Plaats een reactie


*


Klik gerust eens door onze categorieën heen: